വാഷിംഗ്ടൺ: സൗദി അറേബ്യയുമായി ബില്യൺ കണക്കിന് ഡോളർ മൂല്യമുള്ള ചരിത്രപ്രധാനമായ സിവിലിയൻ ആണവ കരാറിന് യു.എസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകാരം നൽകി. സൗദിയിൽ സമഗ്രമായ സിവിലിയൻ ആണവ പദ്ധതി സ്ഥാപിക്കാനും രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണത്തിന് വഴിതുറക്കാനും വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നതാണ് 30 വർഷത്തെ ഈ പങ്കാളിത്ത കരാർ.
സൗദിയുടെ ആണവ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ യു.എസ് കമ്പനികൾക്ക് നിർണായക പങ്ക് നൽകുന്നതാണ് കരാർ. യു.എസ് ഊർജ സെക്രട്ടറി ക്രിസ് റൈറ്റ് 2025 ഏപ്രിലിൽ നടത്തിയ മേഖലാ സന്ദർശനത്തോടെയാണ് ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമായത്. സൗദി ഊർജ മന്ത്രി അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ സൽമാൻ രാജകുമാരനും ക്രിസ് റൈറ്റും ഉടൻ തന്നെ കരാറിൽ ഒപ്പുവെക്കും.
പ്രധാന വിവരങ്ങളും വിശേഷങ്ങളും:
- നാടൻ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം: ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന ഇന്ധനത്തെക്കാൾ ആഭ്യന്തര സമ്പുഷ്ടീകരണത്തിന്റെ വാണിജ്യ സാധ്യത പരിശോധിക്കാൻ രണ്ടു വർഷത്തെ സൗദി-യു.എസ് സംയുക്ത പഠനം നടത്തും. തുടർന്ന് യു.എസ് കമ്പനികൾ സൗദിക്കുള്ളിൽ തന്നെ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണ കേന്ദ്രം നിർമ്മിക്കും.
- വിഷൻ 2030 ലക്ഷ്യങ്ങൾ: ഊർജ സ്രോതസ്സുകൾ വൈവിധ്യവത്കരിക്കാനും ആഭ്യന്തര യുറേനിയം നിക്ഷേപങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി എണ്ണ കയറ്റുമതി വർധിപ്പിക്കാനും സിവിലിയൻ ആണവ പദ്ധതി സഹായകമാകുമെന്ന് സൗദി വ്യക്തമാക്കുന്നു.
- വൻകിട നേട്ടം വെസ്റ്റിംഗ്ഹൗസിന്: യു.എസ് കമ്പനിയായ വെസ്റ്റിംഗ്ഹൗസ് ഇലക്ട്രിക്കിന്റെ ‘AP1000’ റിയാക്ടറുകളാണ് പദ്ധതിയിൽ പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുക. 1,100 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഓരോ റിയാക്ടറിനും ഒരു വലിയ നഗരത്തിനോ വൻകിട എ.ഐ (AI) ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾക്കോ ആവശ്യമായ വൈദ്യുതി നൽകാനാകും.
- സുരക്ഷയും സുതാര്യതയും: ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ആണവ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിച്ചായിരിക്കും പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുക. പൂർണ്ണമായും സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ളതാണെന്നും രാജ്യാന്തര നിരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിരിക്കുമെന്നും സൗദി ഉറപ്പുനൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ഭൗമരാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം:
മുൻ ജോ ബൈഡൻ ഭരണകൂടം ആണവ സഹകരണത്തെ മറ്റ് രാഷ്ട്രീയ വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, ട്രംപ് ഭരണകൂടം ഇതിനെ സ്വതന്ത്രമായ ഒരു തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളിത്തമായാണ് കാണുന്നത്.
“സൗദിയുടെ ആണവ പദ്ധതിയിൽ റഷ്യക്കും ചൈനയ്ക്കും തന്ത്രപരമായ പങ്ക് ലഭിക്കുന്നത് തടയാനും അമേരിക്കൻ ആണവ വ്യവസായ മേഖലയെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനും ഈ കരാറിലൂടെ സാധിക്കും.” — റോബർട്ട് ഐൻഹോൺ (മുൻ യു.എസ് സ്റ്റേറ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ)
സാധാരണ നടപടിക്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായി കരാർ ഉടൻ തന്നെ യു.എസ് കോൺഗ്രസിന്റെ അംഗീകാരത്തിനായി സമർപ്പിക്കും. കോൺഗ്രസ് കരാർ പാസാക്കുമെന്നാണ് പൊതുവെയുള്ള വിലയിരുത്തൽ.