തെഹ്റാന് – യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനും തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ട് പാകിസ്ഥാന് വഴി ഇറാന് അമേരിക്കക്ക് പുതിയ നയതന്ത്ര നിര്ദേശം സമര്പ്പിച്ചതായി റിപ്പോര്ട്ട്. മാധ്യമ റിപ്പോര്ട്ടുകള് പ്രകാരം ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയെ കുറിച്ചുള്ള ചര്ച്ചകള് പിന്നീടുള്ള ഘട്ടത്തിലേക്ക് മാറ്റിവെക്കണമെന്നാണ് ഏറ്റവും പുതിയ നിര്ദേശം ആവശ്യം. ഇടനിലക്കാരായ പാകിസ്ഥാന് വഴിയാണ് യു.എസിന് നിര്ദേശം കൈമാറിയത്. ആണവ ചര്ച്ചകള് ആദ്യം വരണമെന്ന ദീര്ഘകാല പാശ്ചാത്യ ആവശ്യങ്ങളില് നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ആണവ പ്രശ്നങ്ങള് പരിഹരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് വെടിനിര്ത്തലിന് മുന്ഗണന നല്കുകയും സുപ്രധാനമായ കപ്പല് പാതയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം പുനരാരംഭിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ഇറാന്റെ സമീപനത്തിലെ മാറ്റത്തെ ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.
ഇറാനും അമേരിക്കക്കും ഇടയില് ആശയവിനിമയങ്ങള് കൈമാറുന്ന പ്രാഥമിക മധ്യസ്ഥരായി പാകിസ്ഥാന് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നുണ്ട്. അടിയന്തിര ആദ്യ ചുവടുവെപ്പുകളായി, ഇറാന് ഫലപ്രദമായി അടച്ചിട്ടിരിക്കുന്ന ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിലും ആക്രമണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിലും ഈ നിര്ദേശം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കും. വെടിനിര്ത്തല്, സമുദ്ര ക്രമീകരണങ്ങള് എന്നിവയെ കുറിച്ചുള്ള പ്രാഥമിക കരാറുകളില് എത്തിയതിനുശേഷം മാത്രമേ ആണവ ചര്ച്ചകള് നടത്താവൂ എന്ന് ഇറാന് നിര്ദേശം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. നീണ്ടുനില്ക്കുന്ന നയതന്ത്ര സമ്മര്ദം, ഇസ്ലാമാബാദില് നടന്ന പരാജയപ്പെട്ട സമാധാന ചര്ച്ചകള്, കടലിടുക്ക് തുടര്ച്ചയായി തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നത് ഗുരുതരമായ സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങള് ഉണ്ടാക്കുമെന്ന ആവര്ത്തിച്ചുള്ള മുന്നറിയിപ്പുകള് എന്നിവക്കിടയിലാണ് ഇറാന് പുതിയ നിര്ദേശം സമര്പ്പിച്ചതായി റിപ്പോര്ട്ട് വരുന്നത്.
സമ്മര്ദം കൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് ഇറാനും യു.എസും തമ്മിലുള്ള സംഘര്ഷം ഒരു വഴിത്തിരിവിലേക്ക് എത്തുമെന്ന് യു.എസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് വാഷിംഗ്ടണില് അവകാശപ്പെട്ടു. ഏപ്രില് 13 മുതല്, ഇറാനില് കപ്പലുകള് പ്രവേശിക്കുന്നതിനും പുറത്തുകടക്കുന്നതിനും യു.എസ് നാവിക ഉപരോധം ഏര്പ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് കപ്പലുകള് ഇറാനില് പ്രവേശിക്കുന്നത് തടയുന്നു. ഇറാന് ആണവായുധം നേടുന്നത് തടയുന്നത് ഉള്പ്പെടെ, അമേരിക്കന് സുരക്ഷാ താല്പ്പര്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നെങ്കില് മാത്രമേ ചര്ച്ചകള് തുടരൂ എന്ന് യു.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥര് പറഞ്ഞു. ഇറാന്റെ നിര്ദിഷ്ട ചര്ച്ചകളുടെ ക്രമത്തില് അമേരിക്ക ഔദ്യോഗികമായി ഇടപെടുമോ എന്നത് വ്യക്തമല്ല.
തീരുമാനമെടുക്കുന്നതില് ഇറാന് റെവല്യൂഷണറി ഗാര്ഡിന്റെ ആധിപത്യവും വിട്ടുവീഴ്ചയോടുള്ള അവരുടെ എതിര്പ്പും കാരണം അര്ഥവത്തായ യു.എസ്-ഇറാന് ചര്ച്ചകള്ക്കുള്ള സാധ്യതകള് കുറവാണ് എന്ന് ഇന്സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോര് ദി സ്റ്റഡി ഓഫ് വാര് വിശകലന വിദഗ്ധര് വാദിച്ചു. ഏതൊരു സമഗ്ര കരാറിലും ആണവ പ്രശ്നങ്ങള് കേന്ദ്രബിന്ദുവായി തുടരണമെന്ന ദീര്ഘകാല യു.എസ് നിര്ബന്ധം കാരണം ഇറാന്റെ പുതിയ നിര്ദേശത്തോട് അമേരിക്കയില് ചെറുത്തുനില്പ്പ് ഉണ്ടാകാന് സാധ്യതയുണ്ടെന്നും അവര് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ലോകത്തിലെ എണ്ണ വിതരണത്തിന്റെ ഏകദേശം അഞ്ചിലൊന്ന് കടന്നുപോകുന്ന ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് ആഗോള ഊര്ജ വിതരണത്തിന് നിര്ണായക പോയിന്റാണ്. ഇത് അടച്ചുപൂട്ടിയത് ആഗോള എണ്ണവില ഉയര്ത്താന് ഇടയാക്കുകയും നയതന്ത്ര പരിഹാരത്തിനായുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മര്ദം ശക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു.