റിയാദ്: യെമന്റെ മുൻ പ്രസിഡന്റും രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിലെ നിർണായക ശക്തിയുമായിരുന്ന അബ്ദുറബ്ബ് മൻസൂർ ഹാദി (80) അന്തരിച്ചു. വ്യാഴാഴ്ച സൗദി അറേബ്യയുടെ തലസ്ഥാനമായ റിയാദിൽ വെച്ചായിരുന്നു അന്ത്യം. പെട്ടെന്നുണ്ടായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളെ തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തെ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചെങ്കിലും ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായില്ലെന്ന് യെമൻ പ്രസിഡൻഷ്യൽ വൃത്തങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിച്ചു. യെമൻ സായുധ സേനയുടെ ഫീൽഡ് മാർഷൽ പദവി കൂടി അലങ്കരിച്ചിരുന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
സൈനിക കാൽവെപ്പിൽ നിന്ന് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് പദവിയിലേക്ക്
1945 സെപ്റ്റംബർ 1-ന് ദക്ഷിണ യെമനിലെ അബ്യാൻ പ്രവിശ്യയിലായിരുന്നു ഹാദിയുടെ ജനനം. 1966-ൽ സൈനിക അക്കാദമിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം ദക്ഷിണ യെമൻ സൈന്യത്തിൽ മേജർ ജനറൽ പദവി വരെ ഉയർന്നു. 1994-ലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ആഭ്യന്തര യുദ്ധകാലത്ത് അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റ് അലി അബ്ദുള്ള സാലിഹിനെ ശക്തമായി പിന്തുണച്ചതോടെയാണ് ഹാദി രാഷ്ട്രീയ ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. ഇതേത്തുടർന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധ മന്ത്രിയായി നിയമിതനായ അദ്ദേഹം, 1994 ഒക്ടോബറിൽ യെമന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റായി ചുമതലയേറ്റു. തുടർന്ന് 2012 വരെയുള്ള ദീർഘകാലം സാലിഹിന് കീഴിൽ വിശ്വസ്തനായി ആ പദവിയിൽ തുടർന്നു.
പ്രസിഡന്റ് പദവിയും ഭീകരവിരുദ്ധ പോരാട്ടങ്ങളും
2011-ൽ അറബ് വസന്തത്തിന്റെ ഭാഗമായി യെമനിൽ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളെത്തുടർന്ന് അലി അബ്ദുള്ള സാലിഹ് അധികാരം ഒഴിഞ്ഞു. ഇതിന് പിന്നാലെ 2012 ഫെബ്രുവരിയിൽ നടന്ന പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ‘ജനറൽ പീപ്പിൾസ് കോൺഗ്രസ്’ പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച ഹാദി 99.8% വോട്ടുകൾ നേടി ഏകകണ്ഠമായാണ് യെമന്റെ രണ്ടാമത്തെ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. അധികാരമേറ്റ ഉടൻ തന്നെ രാജ്യത്തിന് വലിയ ഭീഷണിയായിരുന്ന അൽ-ഖാഇദ ഭീകരവാദത്തിനെതിരെ അതിശക്തമായ സൈനിക നടപടികളുമായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് പോയി.
ഹൂത്തി അട്ടിമറിയും റിയാദിലെ പ്രവാസജീവിതവും
ഭരണകാലയളവിൽ ഇന്ധന സബ്സിഡി എടുത്തുകളയാനുള്ള സർക്കാരിന്റെ തീരുമാനം വലിയ ജനകീയ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. ഇത് മുതലെടുത്ത് 2014-15 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇറാന്റെ പിന്തുണയുള്ള ഹൂത്തി വിമതർ തലസ്ഥാനമായ സനാ പിടിച്ചെടുക്കുകയും ഹാദിയെ വീട്ടുതടങ്കലിലാക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ തടവ് ഭേദിച്ച് ജന്മനാടായ ഏദനിലെത്തിയ അദ്ദേഹം ഹൂത്തികളുടെ ഭരണം നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഹൂത്തികളിൽ നിന്ന് രാജ്യം തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ 2015-ൽ സൗദി അറേബ്യയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള അറബ് സൈനിക സഖ്യം യെമനിൽ വ്യോമാക്രമണം ആരംഭിച്ചതോടെ ഹാദി സൗദിയിലേക്ക് മാറാൻ നിർബന്ധിതനായി. കഴിഞ്ഞ ഒരു ദശകത്തോളമായി റിയാദിൽ പ്രവാസജീവിതം നയിച്ചുകൊണ്ട് പ്രവാസി സർക്കാരിനെ നയിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
അധികാര കൈമാറ്റവും സമാധാന ശ്രമങ്ങളും
യെമനിലെ ദീർഘകാലത്തെ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുമുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറന്നത് ഹാദിയുടെ നിർണായക തീരുമാനമായിരുന്നു. 2022 ഏപ്രിലിൽ അദ്ദേഹം തന്റെ പ്രസിഡന്റ് പദവിയിലുള്ള എല്ലാ എക്സിക്യൂട്ടീവ് അധികാരങ്ങളും റഷാദ് അൽ-അലിമിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ‘പ്രസിഡൻഷ്യൽ ലീഡർഷിപ്പ് കൗൺസിലിന്’ കൈമാറി ഔദ്യോഗികമായി പദവിയിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞു. യെമൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വൻ പ്രതിസന്ധികൾ നിറഞ്ഞ ഒരു കാലഘട്ടത്തെ ധീരമായി നയിച്ച ശേഷമാണ് ഹാദി ഇപ്പോൾ ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായിരിക്കുന്നത്.