മക്ക: പ്രാദേശിക, അന്തർദേശീയ തലങ്ങളിലെ സുരക്ഷയും സ്ഥിരതയും ലക്ഷ്യമിട്ട് സൗദി അറേബ്യ, തുർക്കി, പാകിസ്ഥാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ചരിത്രപരമായ സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. മക്കയിൽ വിശുദ്ധ ഹറമിന് സമീപമുള്ള അൽസ്വഫ കൊട്ടാരത്തിൽ വെച്ചാണ് ‘മക്ക സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാർ’ എന്ന പേരിൽ ഈ സുപ്രധാന ഉടമ്പടി യാഥാർത്ഥ്യമായത്.
സൗദി കിരീടാവകാശിയും പ്രധാനമന്ത്രിയുമായ മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാൻ രാജകുമാരൻ, തുർക്കി പ്രസിഡന്റ് റജബ് ത്വയ്യിബ് ഉർദുഗാൻ, പാകിസ്ഥാൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ് എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ചേർന്ന ഉച്ചകോടിയിലാണ് കരാർ ഒപ്പിട്ടത്. മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങളും പൊതുതാൽപര്യമുള്ള പ്രാദേശിക, അന്തർദേശീയ വിഷയങ്ങളും നേതാക്കൾ യോഗത്തിൽ അവലോകനം ചെയ്തു.
കരാറിന്റെ പ്രധാന വശങ്ങൾ:
- കൂട്ടായ പ്രതിരോധം: മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലുമൊരു രാജ്യത്തിനെതിരെയുണ്ടാകുന്ന സായുധ ആക്രമണം സഖ്യത്തിലെ മൂന്ന് രാജ്യങ്ങൾക്കുമെതിരായ ആക്രമണമായി കണക്കാക്കുമെന്ന് കരാർ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. പരമാധികാരത്തിനും സുരക്ഷയ്ക്കും എതിരായ ഭീഷണികളെ ഒറ്റക്കെട്ടായി പ്രതിരോധിക്കാൻ ഇത് വഴിയൊരുക്കും.
- സൈനിക സഹകരണം: പ്രതിരോധ-സൈനിക സഹകരണം ശക്തമാക്കുക, ഏകോപനം വർദ്ധിപ്പിക്കുക, പങ്കിട്ട സുരക്ഷാ വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാനുള്ള സജ്ജത ഉറപ്പാക്കുക എന്നിവയാണ് കരാറിന്റെ ലക്ഷ്യം.
- തന്ത്രപരമായ വിപുലീകരണം: 2025 സെപ്റ്റംബറിൽ സൗദി അറേബ്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിൽ ഒപ്പുവെച്ച തന്ത്രപരമായ പ്രതിരോധ കരാറിന്റെ തുടർച്ചയും വിപുലീകരണവുമാണ് പുതിയ ത്രികക്ഷി കൂട്ടായ്മ.
മേഖലയിലെ പുതിയ സമവാക്യങ്ങൾ
നാറ്റോയിലെ പ്രമുഖ അംഗവും പ്രതിരോധ വ്യവസായത്തിൽ വളരുന്ന ശക്തിയുമായ തുർക്കി, ആണവ ശക്തിയായ പാകിസ്ഥാൻ, മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയും സൈനിക നവീകരണം നടത്തുന്നതുമായ സൗദി അറേബ്യ എന്നീ മൂന്ന് വമ്പൻ രാജ്യങ്ങൾ കൈകോർക്കുന്നത് ആഗോളതലത്തിൽത്തന്നെ വലിയ ചർച്ചയായിട്ടുണ്ട്. ഈ കൂട്ടായ്മ മേഖലയിലെ സൈനിക, നയതന്ത്ര സമവാക്യങ്ങളെ അടിമുടി മാറ്റിയെഴുതുമെന്നും, രാജ്യങ്ങളുടെ അതിർത്തികൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് ശക്തമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതാണ് പുതിയ കരാറെന്നും നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു.