ഇസ്ലാമാബാദ്: ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിൽ പാകിസ്ഥാൻ തലസ്ഥാനമായ ഇസ്ലാമാബാദിൽ നടന്ന നിർണ്ണായകമായ സമാധാന ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടു. തുടർച്ചയായി 21 മണിക്കൂർ നീണ്ടുനിന്ന മാരത്തൺ ചർച്ചകൾക്കൊടുവിൽ, കരാറിലെത്താൻ സാധിക്കാതെ അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ് മടങ്ങി. വാഷിംഗ്ടൺ മുന്നോട്ടുവെച്ച നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കാൻ ഇറാൻ തയ്യാറാകാത്തതാണ് ചർച്ചകൾ വഴിമുട്ടാൻ കാരണമെന്ന് വാൻസ് വ്യക്തമാക്കി. പ്രത്യേകിച്ച്, ആണവായുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കില്ലെന്ന ഉറപ്പ് നൽകാൻ ഇറാൻ വിസമ്മതിച്ചതായി അദ്ദേഹം കുറ്റപ്പെടുത്തി. അമേരിക്കയുടെ “അവസാനത്തെയും മികച്ചതുമായ” വാഗ്ദാനമാണ് തങ്ങൾ നൽകിയതെന്നും അത് നിരസിച്ച ഇറാൻ വലിയൊരു അവസരം നഷ്ടപ്പെടുത്തിയെന്നും വാൻസ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
എന്നാൽ, ഒരു ചർച്ചയിലൂടെ മാത്രം എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങളും പരിഹരിക്കപ്പെടുമെന്ന് ആരും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ലെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് ഇസ്മായിൽ ബഗായ് പ്രതികരിച്ചു. 40 ദിവസത്തെ യുദ്ധത്തിനും വർഷങ്ങളായുള്ള അവിശ്വാസത്തിനും ശേഷം നടക്കുന്ന ചർച്ചയാണിതെന്നും അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണവും ഇറാന്റെ ആണവ അവകാശങ്ങളും സംബന്ധിച്ച രണ്ടോ മൂന്നോ പ്രധാന കാര്യങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് തർക്കം നിലനിൽക്കുന്നതെന്നും മറ്റനേകം വിഷയങ്ങളിൽ ധാരണയിലെത്തിയെന്നും ഇറാൻ അവകാശപ്പെട്ടു. “നയതന്ത്രം ഒരിക്കലും അവസാനിക്കുന്നില്ല” എന്ന നിലപാടാണ് ഇറാൻ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
അതേസമയം, മേഖലയിലെ സംഘർഷം പുതിയ തലങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ അമേരിക്കൻ യുദ്ധക്കപ്പലുകൾ കടന്നുപോയെന്ന വാദത്തെ ഇറാൻ തള്ളി. തങ്ങളുടെ ജലാതിർത്തി ലംഘിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന സൈനിക കപ്പലുകൾക്ക് കനത്ത തിരിച്ചടി നൽകുമെന്ന് ഇറാൻ സൈന്യം ആവർത്തിച്ചു.
ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടതോടെ ആഗോള എണ്ണ വിതരണ ശൃംഖലയിലുണ്ടായ തടസ്സങ്ങൾ നീങ്ങാൻ ഇനിയും സമയമെടുക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. നിലവിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വഴി കടന്നുപോകുന്ന കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് ഇറാൻ വൻതുക ‘ടോൾ’ ഈടാക്കുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
മധ്യസ്ഥത വഹിക്കുന്ന പാകിസ്ഥാൻ, ഇരുരാജ്യങ്ങളും വെടിനിർത്തൽ കരാർ പാലിക്കണമെന്നും സുസ്ഥിരമായ സമാധാനത്തിനായി ശ്രമങ്ങൾ തുടരണമെന്നും അഭ്യർത്ഥിച്ചു. എന്നാൽ ഇതിനിടയിലും ലബനനിൽ ഇസ്രായേൽ ആക്രമണം ശക്തമാക്കുകയാണ്. തെക്കൻ ലബനനിലെ ടെഫാഹ്ത നഗരത്തിലുണ്ടായ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ 13 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഇസ്രായേൽ ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായി നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾ നടത്തുന്നതിനെതിരെ ബെയ്റൂട്ടിൽ വലിയ പ്രതിഷേധ പ്രകടനങ്ങളും നടക്കുന്നുണ്ട്. ഇറാനുമായുള്ള സമാധാന ശ്രമങ്ങൾ പാളിയതോടെ നിലവിലെ വെടിനിർത്തൽ കരാർ എത്രത്തോളം മുന്നോട്ടുപോകുമെന്ന കാര്യത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം വലിയ ആശങ്കയിലാണ്.