തെഹ്റാൻ– ഇറാനെതിരായ യു.എസ്-ഇസ്രായിൽ യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുല്ല അലി ഖാംനഇയുടെയും കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും ഭൗതിക ശരീരങ്ങൾ അവസാനമായി ഒരുനോക്ക് കാണാൻ പതിനായിരക്കണക്കിന് ഇറാനികൾ തെഹ്റാനിലെ വലിയ തുറസ്സായ പ്രാർഥനാ സമുച്ചയത്തിൽ തടിച്ചുകൂടി. യുദ്ധാനന്തര ഇറാനിൽ കടുത്ത നിലപാടുകാർ പിടിമുറുക്കുന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സ്ഥിരീകരണമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ് ഈ ജനക്കൂട്ടം.
കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച് ഇറാന്റെ ചുവപ്പ്, വെള്ള, പച്ച നിറങ്ങൾ അടങ്ങിയ പതാകകൾ കൈകളിലേന്തിയും ഖാംനഇയുടെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനും പിൻഗാമിയുമായ മുജ്തബയുടെയും ഛായാചിത്രങ്ങൾ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചുമാണ് ദുഃഖാർത്തരായ ജനങ്ങൾ പ്രിയനേതാവിന് വിടചൊല്ലാൻ ഒഴുകിയെത്തുന്നത്. ഇറാന്റെ പൗരോഹിത്യ രാഷ്ട്രത്തോടും വിപ്ലവവീര്യത്തോടും ഉള്ള പൊതുജനങ്ങളുടെ ഭക്തിപ്രകടനമെന്നോണം, ഫെബ്രുവരിയിൽ യുദ്ധത്തിന്റെ ആദ്യ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട പരമോന്നത നേതാവിനായി ഇറാൻ ഒരാഴ്ച നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക സംസ്കാര ചടങ്ങുകളാണ് നടത്തുന്നത്. മുതിർന്ന ഇറാൻ നേതാക്കൾക്കും വിദേശ പ്രതിനിധികൾക്കും ആദരാഞ്ജലി അർപ്പിക്കാൻ വേണ്ടി ഒരു ദിവസം ഇൻഡോറിൽ സൂക്ഷിച്ച ശേഷമാണ് അലി ഖാംനഇ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ, മരുമകൻ, മരുമകൾ, 14 മാസം പ്രായമുള്ള ചെറുമകൾ എന്നിവരുടെ ഭൗതികശരീരങ്ങൾ പുറത്ത് ഗ്ലാസ് കൂട്ടിനുള്ളിൽ പൊതുദർശനത്തിന് വെച്ചത്. പിതാവ് കൊല്ലപ്പെട്ട അതേ ആക്രമണത്തിൽ പരിക്കേറ്റ പുതിയ നേതാവ് മുജ്തബ ഇതുവരെ പരസ്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
വിലാപയാത്രയായി എത്തിയ ജനങ്ങൾ ഇമാം ഖുമൈനി ഗ്രാൻഡ് മുസല്ലയുടെ വിശാലമായ മുറ്റത്തേക്ക് നെഞ്ചിലടിച്ചും വിലപിച്ചും ഇറാന്റെ ബാനറുകൾ വീശിയും ഒഴുകിയെത്തി. കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച സ്ത്രീകൾ വെളുത്ത മുഖംമൂടികൾ ധരിച്ചിരുന്നു. വലിയ പ്രാർഥനാ ഹാളിൽ അമേരിക്കയ്ക്ക് മരണം എന്ന മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ഉച്ചത്തിൽ പ്രതിധ്വനിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. ഞങ്ങളുടെ പരമോന്നത നേതാവിന്റെ ചോരയ്ക്ക് പ്രതികാരം ചെയ്യാനാണ് ഇവിടെയുള്ളവരെല്ലാം എത്തിയിരിക്കുന്നത്, അമേരിക്കയുമായി ഞങ്ങൾക്ക് രക്തരൂക്ഷിതമായ കലഹമുണ്ട്, അവരുമായുള്ള ഞങ്ങളുടെ ബന്ധം ഒരിക്കലും നല്ലതാവില്ല എന്ന് 40 കാരനായ അരഷ് റഹീമി വാർത്താ ഏജൻസിയായ റോയിട്ടേഴ്സിനോട് പറഞ്ഞു.
ഇറാനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അത്യന്തം നിർണായകമായ ഒരു നിമിഷത്തിലാണ് ഈ സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത്. സൈന്യത്തിന്റെ പൂർണ്ണ പിന്തുണയോടെ, തങ്ങളുടെ ഭരണസംവിധാനം ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണങ്ങളെ അതിജീവിച്ചെന്ന ആത്മവിശ്വാസത്തിലാണ് പുരോഹിത ഭരണാധികാരികൾ ചടങ്ങുകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. നിലവിൽ അമേരിക്കയുമായുള്ള ഒരു കരാറിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുദ്ധം താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഒരു വൻശക്തിക്കെതിരായ വിജയത്തിന് സമാനമായി വൻ സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ ഇറാന് സാധിക്കുമെന്നാണ് ഇവിടുത്തെ നേതാക്കൾ അവകാശപ്പെടുന്നത്.
യുദ്ധം ആരംഭിക്കുന്നതിന് ആഴ്ചകൾക്ക് മുമ്പ് ലക്ഷക്കണക്കിന് ഇറാനികൾ സർക്കാരിനെതിരെ തെരുവുകളിൽ വൻ പ്രതിഷേധം നടത്തിയിരുന്നു. അന്നത്തെ അക്രമാസക്തമായ അടിച്ചമർത്തലിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ യു.എസും ഇസ്രായിലും ആക്രമണങ്ങൾ ആരംഭിച്ചതിനു ശേഷം അത്തരം ആഭ്യന്തര വിയോജിപ്പുകളുടെ യാതൊരു സൂചനകളും പുറത്തുവന്നിട്ടില്ല. ഈ യുദ്ധത്തിൽ ഇറാന്റെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളും സൈനിക കമാൻഡർമാരും ഉൾപ്പെടെ 3,000-ത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്തിവെച്ചുകൊണ്ട് രാജ്യത്തെ നിരവധി സൈനിക താവളങ്ങളും പ്രധാന അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും തകർക്കപ്പെട്ടു.
എങ്കിലും മേഖലയിലെ യു.എസ് താവളങ്ങൾക്ക് നേരെ വിജയകരമായി തിരിച്ചടിക്കാൻ ഇറാന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിന് സൗകര്യമൊരുക്കുന്ന ഗൾഫ് അറബ് രാജ്യങ്ങളെ പ്രഹരിക്കാനും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം ഉറപ്പാക്കാനും ഇറാന് സാധിച്ചു. ഇത് ആഗോളതലത്തിൽ ഊർജ്ജ വില കുതിച്ചുയരാൻ കാരണമായി. ഈ സാഹചര്യമാണ് ഒടുവിൽ സമാധാനം സ്ഥാപിക്കാൻ തന്നെ പ്രേരിപ്പിച്ചതെന്ന് യു.എസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. കഴിഞ്ഞ മാസം ഒപ്പുവെച്ച ഇടക്കാല കരാർ പ്രകാരം, വിദേശത്ത് മരവിപ്പിച്ചു നിർത്തിയിരുന്ന കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ ആസ്തികൾ ഇറാന് തിരികെ ലഭിക്കും. ഒപ്പം ഇറാന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ തകർത്ത കടുത്ത സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളിൽ നിന്ന് വലിയ ഇളവുകളും കരാർ ഉറപ്പുനൽകുന്നുണ്ട്.
ഇറാന്റെ ഭരണസംവിധാനത്തിൽ ഖാംനഇ കേവലം ഒരു രാഷ്ട്രത്തലവനും വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാവും മാത്രമല്ല, ശിയാ ഇസ്ലാമിലെ അവസാന ഇമാമിന്റെ ഭൂമിയിലെ പ്രതിനിധി കൂടിയായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണത്തിൽ അദ്ദേഹം കൊല്ലപ്പെട്ടത്, പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബിയുടെ ചെറുമകൻ ഹുസൈൻ രക്തസാക്ഷിയായ ചരിത്ര സംഭവങ്ങളോടാണ് ഇറാൻ ജനത ഉപമിക്കുന്നത്. ഇസ്ലാമിൽ മരണാനന്തരം ഉടൻ തന്നെ സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ നടത്തണമെന്നാണ് നിയമമെങ്കിലും, യുദ്ധസമയത്തെ വലിയ ജനക്കൂട്ടത്തിന്റെ സുരക്ഷ മുൻനിർത്തി കഴിഞ്ഞ മാസത്തെ ഇടക്കാല വെടിനിർത്തൽ കരാർ വരുന്നത് വരെ ചടങ്ങുകൾ മാറ്റിവെക്കുകയായിരുന്നു.
വ്യാഴാഴ്ച വൈകിട്ടാണ് ഖാംനഇയുടെ ഭൗതികശരീരം അടങ്ങിയ പെട്ടി അനാച്ഛാദനം ചെയ്തത്. തുടർന്ന് മുൻഗാമിയായ ആയത്തുല്ല റൂഹുള്ള ഖുമൈനിയുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം നിർമ്മിച്ച വലിയ പ്രാർത്ഥനാ ഹാളിൽ വെള്ളിയാഴ്ച മുതൽ പൊതുദർശനത്തിന് വെച്ചു. ഞായറാഴ്ച വൈകുന്നേരം വരെ പൊതുദർശനം തുടരും. തിങ്കളാഴ്ച മധ്യ തെഹ്റാനിൽ വൻ വിലാപയാത്ര നടക്കും. ചൊവ്വാഴ്ച ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങൾ ശിയാ സെമിനാരി നഗരമായ ഖുമിലേക്കും, ബുധനാഴ്ച ഇറാഖിലെ പുണ്യനഗരങ്ങളായ നജഫ്, കർബല എന്നിവിടങ്ങളിലെ ചടങ്ങുകൾക്കായും കൊണ്ടുപോകും. വ്യാഴാഴ്ച മഷ്ഹദിലെ വിലാപയാത്രയ്ക്ക് ശേഷം മധ്യകാല ശിയാ ഇമാമുകളിൽ ഒരാളുടെ മഖ്ബറയ്ക്ക് സമീപം ഭൗതികശരീരം സംസ്കരിക്കും. വരും ദിവസങ്ങളിൽ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ വിലാപയാത്രകളിൽ പങ്കെടുപ്പിക്കാൻ ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ അധികൃതർ ഒരുക്കുന്നുണ്ട്.