മദീന – ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച 100 ഭൂമിശാസ്ത്ര കേന്ദ്രങ്ങളുടെ പട്ടികയില് ഇടം പിടിച്ച് മദീനയുടെ വടക്ക് ഹരത്ത് ഖൈബര് ലാവാ ഫീല്ഡില് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ജബല് അല്ഖിദ്ര്. യുനെസ്കോയുമായി സഹകരിച്ച് ഇന്റര്നാഷണല് യൂണിയന് ഓഫ് ജിയോളജിക്കല് സയന്സസ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഏറ്റവും മികച്ച 100 ഭൂമിശാസ്ത്ര കേന്ദ്രങ്ങളുടെ പട്ടികയിലാണ് ഇടം പിടിച്ചത്.
അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിലെ സമീപകാല അഗ്നിപർവത ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിന് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഉദാഹരണമാണ് സൗദി അറേബ്യയിലെ ജബൽ അൽഖിദ്ര്. ഇതിന്റെ ശാസ്ത്രീയവും സാംസ്കാരികവുമായ മൂല്യം കണക്കിലെടുത്താണ് ഈ പ്രദേശത്തിന് അംഗീകാരം ലഭിച്ചത്. ഏകദേശം 400 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഈ അഗ്നിപർവത കോൺ, സൗദിയിൽ ഏറ്റവും ഒടുവിൽ സജീവമായിരുന്നവയിൽ ഒന്നാണ്.
ആയിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് നടന്ന അവസാന സ്ഫോടനത്തിൽ ബസാൾട്ടിക് ലാവയുടെയും ക്ലാസ്റ്റിക് വസ്തുക്കളുടെയും വ്യാപകമായ പ്രവാഹമുണ്ടായി, ഇത് പ്രദേശത്ത് സവിശേഷമായ ഭൂപ്രകൃതി സൃഷ്ടിച്ചു. ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം, ഈ അഗ്നിപർവത പ്രവാഹങ്ങൾ, ഏകദേശം 5,000 വർഷം പഴക്കമുള്ളതും വെങ്കലയുഗം മുതലുള്ളതുമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ‘മരുഭൂമിയിലെ പട്ടങ്ങൾ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന കൂറ്റൻ ശിലാ ഘടനകളെ മൂടിയിരിക്കുന്നു എന്നതാണ്. പ്രകൃതിദത്തമായ ഭൂമിശാസ്ത്ര പ്രവർത്തനങ്ങളും പുരാതന മനുഷ്യനിർമിതികളും ഒരുമിക്കുന്ന ഈ അപൂർവ സംയോജനം, ജബൽ അൽഖിദ്റിന് ശാസ്ത്രീയവും സാംസ്കാരികവുമായ ഇരട്ട പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു, ഇത് ഗവേഷകർക്കും ജിയോടൂറിസം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നവർക്കും ഒരു പ്രധാന ലക്ഷ്യസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റുന്നു.