“ഞാൻ ശ്രമിച്ചു… വീണ്ടും ശ്രമിച്ചു… പക്ഷേ, ഇപ്പോൾ എല്ലാം കഴിഞ്ഞു. ഇവിടെയാണ് ഞാൻ തുടങ്ങിയത്. ഇവിടെയാണ് അവസാനിപ്പിക്കുന്നതും…”
അമേരിക്കയിലെ മെറ്റ് ലൈഫ് സ്റ്റേഡിയത്തിന്റെ പുൽത്തകിടിയിൽ ആ കണ്ണീർ വീണുടഞ്ഞപ്പോൾ ഒരു യുഗത്തിനാണ് തിരശ്ശീല വീണത്. നോർവേക്കെതിരായ ലോകകപ്പ് ക്വാർട്ടർ ഫൈനൽ പോരാട്ടത്തിന്റെ തോൽവിക്ക് പിന്നാലെ, വിതുമ്പുന്ന ശബ്ദത്തോടെ നെയ്മർ ഡ സിൽവ സാന്റോസ് ജൂനിയർ ആ പ്രഖ്യാപനം നടത്തുമ്പോൾ ഫുട്ബോൾ ലോകം നിശബ്ദമായി. 2010-ൽ ഇതേ മൈതാനത്ത്, ഇതേ അമേരിക്കക്കെതിരെ കാനറിപ്പടയുടെ മഞ്ഞക്കുപ്പായത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര കരിയറിന് തുടക്കമിട്ട ആ മന്ത്രവാദി, പതിനാറ് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം അതേ വേദിയിൽ വെച്ച് തന്റെ വിടവാങ്ങൽ പ്രഖ്യാപനം നടത്തിയത് വിധിനിയോഗം പോലെയായി. കണ്ണീരോടെയുള്ള ആ മടക്കം ആധുനിക ഫുട്ബോളിലെ ഏറ്റവും തീക്ഷ്ണമായ ഒരു അധ്യായത്തിന്റെ കണ്ണീരണിഞ്ഞ ക്ലൈമാക്സായിരുന്നു.
തെരുവിൽനിന്ന് തുടങ്ങിയ മാന്ത്രികത
മിന്നൽവേഗത്തിലുള്ള ഡ്രിബ്ലിംഗുകൾ, മാറ്റിമറിക്കുന്ന ഹെയർസ്റ്റൈലുകൾ, ആഡംബര ജീവിതം, റെക്കോർഡ് തുകകളുടെ ട്രാൻസ്ഫറുകൾ… നെയ്മർ എന്ന പേര് കേൾക്കുമ്പോൾ ശരാശരി ഫുട്ബോൾ പ്രേമിയുടെ മനസ്സിലേക്ക് ഓടിയെത്തുന്ന ചിത്രങ്ങളാണിവ. എന്നാൽ, ഈ കോടികളുടെ തിളക്കത്തിന് പിന്നിൽ, സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെ ദാരിദ്ര്യം മാറ്റാൻ പന്തിനെ മാത്രം പ്രണയിച്ച ഒരു സാധാരണ ബ്രസീലിയൻ ബാലന്റെ വിയർപ്പിന്റെ കഥയുണ്ട്.
1992 ഫെബ്രുവരി 5-ന് സാവോ പോളോയിലെ മൊജി ദാസ് ക്രൂസസിലാണ് നെയ്മറിന്റെ ജനനം. പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോളറാകാൻ ശ്രമിച്ച് പരാജയപ്പെട്ട അച്ഛൻ നെയ്മർ സീനിയർ, തന്റെ തകർന്ന സ്വപ്നങ്ങളുടെ ബാക്കിപത്രം മകനിലൂടെ നെയ്തെടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയില്ലാത്ത ആ കുടുംബത്തിന് പലപ്പോഴും വാടകവീടുകൾ മാറിത്താമസിക്കേണ്ടി വന്നു. വിലകൂടിയ കളിപ്പാട്ടങ്ങളില്ലാത്ത ബാല്യത്തിൽ നെയ്മറുടെ ഒരേയൊരു കൂട്ടുകാരൻ ഫുട്ബോൾ മാത്രമായിരുന്നു.
ബ്രസീലിലെ ഇടുങ്ങിയ തെരുവുകളിലും ഇൻഡോർ ഫുട്ബോളായ ‘ഫുട്സാലിലും’ പയറ്റിയാണ് നെയ്മർ തന്റെ അസാധ്യമായ പന്തടക്കവും അതിവേഗ ചിന്തയും വളർത്തിയെടുത്തത്. ആറാം വയസ്സിൽ തന്നെ പ്രാദേശിക പരിശീലകർ ആ കാലുകളിലെ മാന്ത്രികത തിരിച്ചറിഞ്ഞു. 11-ാം വയസ്സിൽ പ്രശസ്തമായ സാന്റോസ് എഫ്.സി. അക്കാദമിയിൽ എത്തിയതോടെ ആ കരിയറിന് ചിറകുകൾ മുളച്ചു. കൗമാരത്തിൽ തന്നെ റയൽ മാഡ്രിഡ് പോലെയുള്ള യൂറോപ്യൻ വമ്പന്മാർ വലവീശിയെങ്കിലും, സാന്റോസ് അവനെ ബ്രസീലിൽ തന്നെ നിലനിർത്തി. യൂറോപ്യൻ അക്കാദമികളുടെ തിരക്കിൽ പെട്ട് അദൃശ്യനാകാതെ, ബ്രസീലിയൻ മണ്ണിൽ സ്വതന്ത്രമായി വളരാൻ ആ തീരുമാനം നെയ്മറെ സഹായിച്ചു.
‘അടുത്ത പെലെ’ എന്ന ഭാരവും MSN സഖ്യവും
വർഷങ്ങളായി ബ്രസീൽ തിരഞ്ഞിരുന്നത് “അടുത്ത പെലെ”യെ ആയിരുന്നു. 17-ാം വയസ്സിൽ സാന്റോസിന്റെ സീനിയർ ടീമിൽ അരങ്ങേറിയ നെയ്മറുടെ ചുമലിലേക്കാണ് ഒരു രാജ്യം മുഴുവൻ ആ പ്രതീക്ഷയുടെ ഭാരം വെച്ചുകൊടുത്തത്. ഒരു കൗമാരക്കാരന് താങ്ങാൻ കഴിയുന്നതിലും അപ്പുറമായിരുന്നു ആ സമ്മർദ്ദം. എന്നാൽ, 2011-ൽ പെലെയ്ക്ക് ശേഷം ആദ്യമായി സാന്റോസിനെ കോപ്പ ലിബർട്ടഡോറസ് കിരീടത്തിലേക്ക് നയിച്ചുകൊണ്ട് നെയ്മർ ആ സംശയങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകി.
2013-ൽ ബാഴ്സലോണയിലേക്കുള്ള കൂടുമാറ്റം നെയ്മറുടെ കരിയറിലെ സുവർണ്ണകാലഘട്ടത്തിന്റെ തുടക്കമായിരുന്നു. ലിയണൽ മെസിയുടെ നിഴലിൽ ഒതുങ്ങിപ്പോകുമെന്ന പ്രവചനങ്ങളെ കാറ്റിൽപ്പറത്തിക്കൊണ്ട്, മെസിക്കും ലൂയിസ് സുവാരസിനുമൊപ്പം ചേർന്ന് ‘MSN’ എന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മാരകമായ ആക്രമണ സഖ്യം രൂപീകരിച്ചു. ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗും ആഭ്യന്തര കിരീടങ്ങളും വാരിക്കൂട്ടി ബാഴ്സയുടെ നെടുംതൂണായി മാറിയിട്ടും, സ്വന്തമായൊരു സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ 2017-ൽ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ട്രാൻസ്ഫർ തുകയ്ക്ക് (222 മില്യൺ യൂറോ) നെയ്മർ പി.എസ്.ജിയിലേക്ക് ചേക്കേറി.
സ്വപ്നങ്ങളെ മുറിച്ചുകളഞ്ഞ പരിക്കുകൾ
നെയ്മറുടെ കരിയറിനെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വേട്ടയാടിയത് പരിക്കുകളായിരുന്നു. കരിയറിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഫോമിൽ നിൽക്കുമ്പോഴെല്ലാം കണങ്കാലിനേറ്റ പരിക്കുകളും ശസ്ത്രക്രിയകളും മാസങ്ങളോളം മൈതാനത്തിന് പുറത്തിരുത്തി. പരിക്കേറ്റ് മൈതാനത്ത് കിടന്ന് നെയ്മർ പൊട്ടിക്കരഞ്ഞപ്പോഴെല്ലാം വിമർശകർ അതിനെ ‘നാടകമെന്ന്’ വിളിച്ച് പരിഹസിച്ചു. എന്നാൽ ആ കണ്ണീർ ശാരീരിക വേദനയുടേത് മാത്രമായിരുന്നില്ല, ജീവനായി കണ്ട ഫുട്ബോളിൽ നിന്ന് വീണ്ടും അകറ്റപ്പെടുന്ന ഒരു കളിക്കാരന്റെ ആത്മവേദനയായിരുന്നു അത്. പിന്നീട് സൗദി ക്ലബ്ബായ അൽ ഹിലാലിലേക്ക് മാറിയപ്പോഴും കരിയർ അവസാനിപ്പിക്കുമെന്ന ഭീതിയുണർത്തിയ കാൽമുട്ടിലെ പരിക്ക് വിടാതെ പിന്തുടർന്നു.
ദേശീയ ജേഴ്സിയിൽ കളിക്കുമ്പോൾ നെയ്മർ അനുഭവിച്ച സമ്മർദ്ദം സമാനതകളില്ലാത്തതായിരുന്നു. 2014-ൽ സ്വന്തം നാട്ടിൽ നടന്ന ലോകകപ്പിൽ ബ്രസീലിനെ ഒറ്റയ്ക്ക് ചുമലിലേറ്റിയ നെയ്മർക്ക്, കൊളംബിയക്കെതിരായ ക്വാർട്ടർ ഫൈനലിൽ നട്ടെല്ലിന് ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റു. ടൂർണമെന്റിൽ നിന്ന് താരം പുറത്തായതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ജർമ്മനിക്കെതിരെ ബ്രസീൽ 7-1 ന് തകർന്നടിഞ്ഞത് ചരിത്രം. എന്നാൽ, രണ്ട് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം 2016 റിയോ ഒളിമ്പിക്സിൽ ബ്രസീലിന് ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യ ഒളിമ്പിക് സ്വർണം നേടിക്കൊടുത്ത് നിർണായക പെനാൽറ്റിയിലൂടെ നെയ്മർ ആ മുറിവുണക്കി. അന്ന് മൈതാനത്ത് കിടന്ന് കരഞ്ഞ നെയ്മർ തന്റെ മേലുണ്ടായിരുന്ന ശാപമോക്ഷമാണ് ആഘോഷിച്ചത്.
ഇതിഹാസങ്ങളുടെ വിടവാങ്ങൽ
ഗോളുകളുടെ എണ്ണത്തിലോ കിരീടങ്ങളുടെ തിളക്കത്തിലോ മാത്രമല്ല നെയ്മർ അളക്കപ്പെടേണ്ടത്. കളിക്കളത്തിലെ നാടകീയതകളുടെയും വിവാദങ്ങളുടെയും പേരിൽ നിരന്തരം വേട്ടയാടപ്പെടുമ്പോഴും, സമകാലിക ഫുട്ബോളിൽ ഇത്രയേറെ നൈസർഗിക പ്രതിഭയുള്ള (Natural Talent) മറ്റൊരു താരം ഉണ്ടായിട്ടില്ല എന്ന് ശത്രുക്കൾ പോലും സമ്മതിക്കും.
ബ്രസീലിലെ ചേരികളിൽ നഗ്നപാദനായി പന്തുതട്ടി നടന്ന ഒരു ബാലന് ലോകം കീഴടക്കാമെന്ന് അവൻ ലക്ഷക്കണക്കിന് കുട്ടികളെ സ്വപ്നം കാണാൻ പഠിപ്പിച്ചു. പരിക്കുകൾ പല സ്വപ്നങ്ങളും കവർന്നെടുത്തില്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ ഒരുപക്ഷേ മെസിക്കും റൊണാൾഡോയ്ക്കുമൊപ്പം നെയ്മർ എന്ന പേരും സുവർണ്ണാക്ഷരങ്ങളിൽ തിളങ്ങിനിൽക്കുമായിരുന്നു.
മെറ്റ് ലൈഫ് സ്റ്റേഡിയത്തിലെ ആ രാത്രിയിൽ, കണ്ണീരോടെ അന്താരാഷ്ട്ര ഫുട്ബോളിനോട് വിടപറയുമ്പോൾ നെയ്മർ ബാക്കിവെച്ചത് അപൂർണ്ണമായ ചില സ്വപ്നങ്ങളാണ്. എങ്കിലും, ജോഗോ ബോണിറ്റോയുടെ (സുന്ദര ഫുട്ബോൾ) അവസാനത്തെ കാവൽക്കാരനായി, കളിക്കളത്തിൽ കാൽപന്തുകൊണ്ട് കവിത രചിച്ച ആ മന്ത്രവാദിയെ ഫുട്ബോൾ ലോകം എന്നും നെഞ്ചേറ്റും. കാരണം, നെയ്മർ വെറുമൊരു കളിക്കാരനല്ല; ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ മുഴുവൻ സ്വപ്നങ്ങളും ചുമലിലേറ്റിയ പോരാളിയായിരുന്നു!